Börn foreldra með geðraskanir
|
|
Veikindi foreldra hafa áhrif á samverustundir með fjölskyldunni. Foreldrið skortir úthald og nær ekki að sinna börnum sínum sem skyldi. Hinn veiki á oft fullt í fangi með að sinna sjálfum sér, hvað þá að sinna þörfum barna sinna eða maka. Sinnuleysið hefur síðan áhrif á þróun sjálfsmyndar og sjálfstraust barnsins.
Börnin fyllast öryggisleysi um öll mörk, það verður erfitt að vera heima þegar mamma eða pabbi eru veik. Sum þeirra bregðast við með því að reyna að fela ástandið heima, taka á sig ábyrgð á aðstæðum eða þá að þau reyna að flýja af hólmi. Vinasambönd barnsins kunna að líða fyrir þetta. Þau forðast að koma með vini sína heim og reyna líka að vernda foreldrið fyrir auknu álagi, til dæmis fyrir jafn sjálfsögðum hlutum og boði á foreldrafund í skólanum.
Útskýringar og upplýsingar eru nauðsyn
Vegna þessa er mjög mikilvægt að útskýra veikindi foreldris fyrir barninu þannig að það upplifi ekki orkuleysi foreldris sem höfnun. Sýnt hefur verið fram á að ef börn fá góðar útskýringar sem hæfa aldri þeirra þá virðast þau verða öruggari með sig og eiga auðveldara með að treysta fullorðnum. Eins er mjög mikilvægt að það foreldri sem ekki er veikt taki meiri þátt en alla jafna í umönnun barna meðan á veikindunum stendur. Þegar foreldrið sem er veikt hefur náð heilsu tekur það við hlutverki sínu á nýjan leik, með hlýju og umhyggju sem barnið þarf á að halda.
Það hjálpar líka mjög til að gera barnið öruggara eigi það einhvern fullorðinn að til að tjá sig við um tilfinningar sínar á meðan á veikindum stendur. Þá koma nánustu ættingjar og vinir fjölskyldunnar í góðar þarfir. Skólinn þarf líka að fá upplýsingar um veikindin þannig að hann geti stutt við bak nemanda síns meðan á þeim stendur.
Stundum eru aðstæður þannig að heimilið þarfnast tímabundins stuðnings, t.d. frá félagsþjónustu, heimahjúkrun eða ættingjum. Þurfa þeir stuðningsaðilar sömuleiðis að vera vel uppfræddir um veikindin og þarfir barna í viðkomandi fjölskyldu. Hér hafa meðferðaraðilar stóru hlutverki að gegna og þurfa að gæta þess að fræða nánustu fjölskyldu um ástand sjúklings.
Traustar upplýsingar til maka og barna stuðla að því að gera fjölskylduna samhentari og draga úr þeim ógnarkvíða sem mörg börn hafa lýst þegar foreldri þeirra veikist. Fræðslan er ekki síst mikilvæg ef kemur til innlagnar á geðdeild. Í þeim tilvikum er lögð áhersla að barnið fái að heimsækja foreldri sitt á sjúkrahúsið þegar því verður við komið og það sé undirbúið sérstaklega fyrir heimsóknina. Þá er einnig nauðsynlegt að fagfólk á geðdeildum hugi vel að fjölskyldu þeirra sem eru inniliggjandi og sé reiðubúið að svara spurningum barnsins og sýna því það helsta sem deildin býður upp á. Allt þetta dregur úr kvíða og fordómum.
Það er nauðsynlegt að vera vakandi fyrir velferð barna við þessar kringumstæður. Ef þau fá ekki þann stuðning sem þau þarfnast hættir þeim frekar til að flosna upp úr skóla eða þróa með sér hegðunarvanda, kvíða eða þunglyndi. Eins hættir þeim til að byrja fyrr að neyta áfengis og annarra vímuefna með öllum þeim hættum sem því geta fylgt.
Munum að sérhvert barn er einstakt og þau eiga öll sinn tilverurétt. Börnin eru á ábyrgð okkar fullorðna fólksins og það er okkar að sjá til þess að hvert barn fái að njóta sín í lífinu.
Heimildir: Sjá heimildalista
Október 2008